Chùa Bút Tháp và 4 bảo vật quốc gia!
Chùa Bút Tháp (còn có các tên gọi khác là Ninh Phúc Tự, Ninh Phúc Thiền Tự, Thiếu Lâm Tự, Hoàng Cung Tự) thuộc thôn Bút Tháp, xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Chùa Bút Tháp được xây dựng từ thế kỷ 14 với với diện tích khoảng 10 ngàn mét vuông. Ngôi chùa có kiến trúc độc đáo, bố cục hài hòa cân xứng giản dị.
Nơi đây hiện lưu giữ giữ 4 bảo vật quốc gia được công nhận năm 2012 gồm: tượng Phật bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay, ba pho tượng Tam Thế, Hương án và tòa Cửu phẩm liên hoa. Các bảo vật đều được tạo tác từ thế kỷ 17 trên chất liệu gỗ.
Mỗi bảo vật quốc gia có giá trị độc đáo riêng nhưng đặc sắc nhất phải kể đến pho tượng Phật bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay.
Tượng cao 3,7 mét, có 11 đầu, 46 tay lớn và hơn 900 tay nhỏ, dài ngắn khác nhau. Bức tượng đặt trong Thượng điện được đánh giá là tuyệt phẩm điêu khắc. Với nghìn con mắt và nghìn cánh tay, Phật bà như nhìn thấu vũ trụ, vươn tới những cõi xa xăm giúp đời giúp đạo.
Cạnh tượng Phật bà nghìn mắt nghìn tay là hệ thống ba pho tượng Tam thế, biểu trưng cho 3 thế hệ: Phật Adi đà chủ trì quá khứ, phật Thích ca Mâu ni chủ trì hiện tại và phật Di lặc chủ trì tương lai.
Các nghệ nhân đã chú ý tạc tượng với khuôn mặt phúc hậu, thanh thoát, song vẫn lộ vẻ sang quý. Bộ tượng mang ý nghĩa tâm linh to lớn, thể hiện sự phát triển nghệ thuật tạo hình điêu khắc Phật giáo vùng châu thổ Bắc Bộ. Bộ tượng khiến cho du khách bước gần hơn với thế giới Phật.
Đặc biệt, đến đây, du khách còn ngạc nhiên trước vẻ đẹp của tòa Cửu phẩm liên hoa vừa độc, vừa lạ. Tòa có hình tháp bát giác, cao 7,8 mét xếp 9 tầng theo kiểu tòa sen được đặt ở chính giữa lòng nhà tòa Tích thiện am, thể hiện 9 kiếp tu của đức Thích Ca Mâu Ni.
Ngoài ra, tại chùa còn lưu giữ nhiều Hương án cổ, có giá trị kiến trúc độc đáo, trong đó hương án đặt trong Thượng điện là tiêu biểu nhất, thể hiện trình độ kỹ thuật điêu luyện và vô cùng tinh xảo của những nghệ nhân xưa. Nét độc đáo của hương án này không chỉ nằm ở sự đồ sộ, chạm khắc tỉ mỉ mà còn độc đáo về chủ đề, đề tài trang trí, đặc biệt là các trang trí hình tượng rồng.
Chùa Bút Tháp còn lưu giữ gần 100 pho tượng gỗ tạc trong nhiều tư thế đứng, ngồi, quỳ với nét mặt sinh động, biểu hiện nội tâm sâu sắc với ý nghĩa Phật giáo cao cả.
Ngoài ra là trên 50 bức chạm đá phong phú hình chim thú, hoa, cây... đường nét, hình khối rõ ràng, không cầu kỳ nhưng rất tinh tế.
Với những giá trị độc đáo, chùa Bút Tháp được hạng Di tích quốc gia từ năm 1962 và Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2013. Ngôi chùa được ví như là bảo tàng cổ vật, xứng đáng là một di tích Phật giáo độc đáo nhất Việt Nam.
Lễ hội chùa Bút Tháp được tổ chức vào ngày 23, 24 tháng 3 âm lịch hàng năm với các hoạt động đậm nét văn hóa truyền thống, góp phần không nhỏ vào việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.