Các vị La Hán chùa Tây Phương. Tôi đến thăm về lòng vấn vương. Há chẳng phải đây là xứ Phật. Mà sao ai nấy mặt đau thương?
Ai trong chúng ta cũng đều đã học qua bài thơ của nhà thơ Huy Cận. Bài thơ bày tỏ sự biết ơn đến cội nguồn khi về trốn bình yên nơi cửa Phật nơi đây.
Chùa Tây Phương, còn được gọi là Sùng Phúc tự, chùa Tây, Tây Phương Cổ Tự, tọa lạc trên núi Câu Lậu ở làng Yên, xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, Hà Nội.
Nơi đây quy tụ những kiệt tác điêu khắc Phật giáo Việt Nam thế kỷ 18. Trong chùa có 72 pho tượng cùng các bức phù điêu, chủ yếu được tạc bằng gỗ mít, sơn sơn thiếp vàng. Trong đó phải kể đến bộ tượng 18 vị La Hán, tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt, nghìn tay.
Chùa được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia năm 1962. Đến năm 2014, chùa được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Và năm 2015, Bộ tượng Phật giáo chùa Tây Phương thời Tây Sơn, niên đại cuối thế kỷ 18 đã được Thủ tướng Chính Phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia.
Chùa Tây Phương được tu bổ gần nhất cách đây 30 năm. Hiện chùa xuống cấp, một số ngói lợp bị xô lệch. Mỗi lần mưa, nước ngấm vào trong, làm ướt, bong sơn các pho tượng. Qua thời gian, chân đế một số bức tượng bị mối xông, nhiều chỗ phải vá tạm để không bị xuống cấp nhanh.
Bức tượng Kim Cương và Hộ Pháp tại gian bái đường bị nứt dài mặt trước và mặt sau, toàn thân tượng bong quá nửa.
Bức tượng Quan Âm ở vị trí cao nhất, sát với mái che phía sau chính điện, bị ảnh hưởng nhiều nhất mỗi khi trời mưa, mái dột.
Theo trụ trì chùa, đây là di tích quốc gia đặc biệt, việc trùng tu phải có sự nhất trí của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch.
Chùa Tây Phương nổi tiếng không chỉ ở sự cổ kính qua truyền thuyết và lịch sử, nó còn nổi tiếng ở cảnh quan mê hồn, bởi tọa lạc trên đỉnh núi Câu Lâu, với núi, non, sông, nước gắn liền với quan niệm phong thủy phương Đông.
Để cảm nhận đầy đủ và trọn vẹn về ngôi chùa "đệ nhất cổ tự" còn chứa nhiều điều bí ẩn, phải đến tận nơi mới thấy hết. Lễ hội chùa Tây Phương được diễn ra từ ngày 6 đến ngày 10 tháng 3 âm lịch và với nhiều hoạt động ý nghĩa, bổ ích.