Chùa Vĩnh Nghiêm còn có tên gọi là chùa Đức La tại làng Đức La, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang được xem là nơi duy nhất còn lưu giữ bộ kho mộc bản gốc của trường phái Trúc Lâm đã được UNESCO xướng tên trong danh mục chương trình Di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới của UNESCO.
Chùa được công nhận là một trung tâm Phật giáo, nơi đào tạo tăng đồ cho cả nước, nơi phát tích Tam Tổ phái Thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt năm 2015. Từ nơi đây, nhiều vị sư đã cho xây dựng nhiều ngôi chùa Vĩnh Nghiêm khác ở Nam Định, Thanh Hóa và cả ở Thành phố Hồ Chi Minh.
Chùa Vĩnh Nghiêm tọa lạc nơi hợp lưu của sông Thương và sông Lục Nam (gọi là ngã ba Phượng Nhãn). Chùa nhìn ra ngã ba sông, bao quanh là núi non trong đó có núi Cô Tiên, phía trước là đền Kiếp Bạc và phủ Trần Hưng Đạo.
Tương truyền chùa Vĩnh Nghiêm có từ đầu thời Lý Thái Tổ (thế kỷ thứ 10). Khi vua Trần Nhân Tông từ bỏ ngôi vua thành người tu hành đến chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Ngọa Vân (Yên Tử) thụ giới, sáng lập lên phái Thiền tông của Phật giáo Việt Nam.
Chùa Vĩnh Nghiêm có quy mô lớn, tọa lạc trên mảnh đất khoảng 1 héc ta, bao quanh khuôn viên là luỹ tre dày đặc. Từ ngày dựng chùa, hai bên đường được trồng thông để thành chốn tùng lâm.
Trên sân chùa có một tấm bia to, 6 mặt, dựng năm Hoằng Định thứ 7 (1606) với nội dung ghi lại việc trùng tu chùa năm đó. Chùa Vĩnh Nghiêm mới được trùng tu, quy mô nguy nga, phục dựng lại tam quan theo nền cũ.
Trong chùa có tất nhiều tượng pháp, đủ loại tượng: Tượng Phật, tượng các vị Tổ dòng Trúc Lâm, tượng Hộ pháp, La Hán…Trong số những đồ thờ tự ở đây, có chiếc mõ dài gần nửa mét, được sơn đen bóng, lỗ thoát âm có đề hai dòng chữ Phạn.
Chùa Vĩnh Nghiêm xưa là nơi tàng trữ các bộ ván kinh rộng tới 10 gian nhà. Đó là những bộ ván kinh có từ 700 năm nay, là kho sách cổ vô cùng quý giá. Hiện nay, kho mộc thư vẫn lưu giữ được 34 đầu sách với gần 3.000 bản khắc kinh Phật. Những bản khắc có niên đại sớm nhất, chữ chuẩn đẹp nhất, đạt đến độ tinh xảo, trong số mộc thư còn lưu giữ được ở nước ta.
Việt Nam từng đệ trình lên UNESCO hồ sơ mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm đề nghị công nhận là di sản tư liệu thế giới và chính thức được công nhận là Di sản ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2012.
Lễ hội chùa được tổ chức thường niên vào ngày 14/2 Âm lịch.
